مدل رهبری ، هرسی بلانچارد
سبکهای رهبری
سبکهای رهبری
در این نظریه بر مبنای میزان «بلوغ سازمانی» و یا به عبارت بهتر «آمادگی کاری» کارکنان که حداقل از دو عامل اصلی توان کاری و تمایل به کار کارکنان تشکیل میشود و در هر سازمان قابل اندازهگیری است.
رهبران میتوانند در شیوهی رهبری و هدایتکارکنان، یکی از چهار سبک
1- دستوری
2- تشویقی
3- مشارکتی یا حمایتی
4- تفویضی، را انتخاب کنند.[8]
این شکل جوهر و اساس مدل رهبری اقتضایی هرسی و بلانچارد را نشان میدهد. این شکل چهار سبک رهبری را مشخص میکند که معادلهای موقعیتی ذیل را به عنوان بهترین سبک رهبری برای پیروان در هر چهار سطح آمادگی، توصیه میکند که این معادلها عبارتند از:
سبک دستوری: این سبک برای پیروانی که آمادگی پایین دارند، بهترین سبک است. در وضعیت هایی که آمادگی کم و بی علاقه بوده یا بیش از حد در قبول یک کار خاص نامطمئن بوده، به کار میرود.
سبک دستوری شامل رهنمودهای خاص به افراد است در مورد اینکه چه کاری را چگونه انجام دهند.[9]
سبک تشویقی یا استدلالی: برای پیروانی که آمادگی پایین یا متوسطی دارند، بهترین سبک است. این سبک برای کارکنانی که آمادگی زی متوسط دارند به کار میرود. هنگامی که کارکنان توان قبول مسوولیت ندارند؛
ولی علاقه دارند یا احساس اطمینان برای انجام کار دارند به کار میرود. این سبک تلفیقی از سبک دستوری و توضیح و تقویت به منظور شور و شوق درافراد است.[10]
سبک مشارکتی: برای پیروانی که آمادگی متوسط تا بالا دارند، بهترین سبک است.
هنگامی که کارکنان توان قبول مسئولیتدارند، ولی تمایل ندارند یا بیش از حد به انجام کار نا مطمئن هستند. از آنجا که افراد توانمندند بنابر این سبک مشارکتی که رهبر در آن بر ارتباط دوطرفه و همکاری مبتنی بر اعتماد تاکید دارد اثر بخش تریت سبک است.
سبک تفویضی: برای پیروانی که آمادگی بالا دارند، بهترین سبک است. یعنی هنگامی که کارکنان هم توان و تمایل دارند یا به اندازه کافی نسبت به قبول مسئولیت اطمینان دارند. در این مرحله کارکنان به حمایت و هدایت نیاز کمی دارند.
از این رو سبک تفویضی بیشترین احتمال موفقیت را دارد.[11]
هر سبکی روی ترکیب مختلفی از رفتارهای رابطهمداری و وظیفهمداری رهبری، تاکید میکند. این نگرش رهبری مستلزم این است که رهبر قابلیت تشخیص موقعیت را داشته باشد و سپس سبک رهبری مناسب را انتخاب و اعمال کند
. این نظریه به پیروان و احساسشان درباره وظیفهای که به آن اشتغال دارند، توجه خاصی دارد.
همچنین تاکید میکند که یک رهبر کارآمد، موقعیت را به مرور زمان، دوباره ارزیابی میکند و به تغییرات پدید آمده در سطح آمادگی انسانها توجه ویژه مبذول میدارد.[12]
پنجره جو-هری
پنجره جو-هری
اینکه چقدر خودمان را میشناسیم و اینکه چقدر دیگران ما را میشناسند، همیشه حائز اهمیت بوده و هست. بر همین اساس است که راهکارهای توسعه (چه شخصی و چه سازمانی) طراحی میشوند و میتوانند اثربخش باشند. یکی از ابزارهای تحقیق در این مورد، مدل جو-هری Johari است که حتما همه با آن آشنا هستید. هدفم از این نوشته این نیست که این مدل را توضیح دهم، بلکه میخواهم به کاربرد این مدل ساده در توسعه روابط و تعامل در سازمان اشاره کنم، البته با استفاده هایی که میتوان از یک تجزیه و تحلیل رفتار سازمانی در بهره گیری از این مدل نمود.